Gezond afvallen met kruiden, gezond eten, goed verteren

Ayurveda bij gezondheidsklachten

We zijn gewoon om veel zoet te eten. Het is de lekkerste smaak maar zeker niet de enige om van te genieten. Voor mij ging een wereld van smaken open toen ik Ayurveda leerde kennen. Vooral door de kruiden die ze gebruiken. Niets van voedingswaren wordt uitgesloten. De kunst is alleen te ervaren wat goed is voor jou en in welke hoeveelheden.

Er is meer dan peper en zout

In de plaats van zeezout kan je Himalayazout gebruiken. Het is ongeraffineerd en zowel geschikt voor in de keuken als om een neusspoeling te doen (zie behandelingen die je zelf kan doen)

Kruiden die met een K beginnen

Mensen zeggen mij soms dat ze enkel kruiden willen gebruiken die bij ons worden gekweekt. Dat is hun goed recht maar persoonlijk vind ik dat ze veel missen. Daarmee wil ik geen afbreuk doen aan onze kruiden. Ik vind Provençaalse kruiden ook heel lekker.

Tal van kruiden beginnen met een k: kurkuma, komijn, kardemom, kruidnagel, kaneel. Toevallig zijn die licht verwarmend, alleen koriander is hierop een uitzondering.

Veel verwarmende kruiden zoals gember en kardemom hebben meer zon in zich dan wij hier in België krijgen. Peper groeit trouwens ook niet bij ons. Toen ik het voor het eerst aan een boom zag in het Zuiden van India, liep ik warm van verwondering.

Het heeft allicht te maken met mijn liefde voor de wereldkeuken. In Azië strooien mensen geen kruiden OP hun eten als het klaar is, ze bakken de kruiden mee in olie. Zo wordt de smaak ervan beter opgenomen en gemengd in het hele gerecht. Dat is ook zo voor kitchari, een wok-gerecht met rijst, mungbonen en kruiden.

smaken

rijstschotel

Recept kitcharie: licht verteerbaar en voedzaam

De hoeveelheden zijn per persoon.
Je laat een kopje vol mungbonen vooraf twee uren weken. Mung dal lijkt op gele linzen maar het zijn gepelde en gespleten gele bonen. Je vindt ze bij de Indiër. Je giet wat olie in een pan en verwarmt er komijnzaad, fijngemaakte kruidnagels en kaneelpoeder in. Je verhoogt het vuur, strooit er gesnipperde ui, gember, peper, koriander, kurkuma en kardemompeulen bij en bakt alles lichtbruin. Dan kunnen de rijst (2 kopjes) en de geweekte gele bonen erin. Je zet de ingrediënten ruim onder water (600 ml) en laat alles gaar koken. Geef de kitcharie nog wat tijd om uit te dampen en roer hem om. Knabbel tijdens het eten de zwarte kardemomzaden uit hun peulen voor een warm gevoel.

  • Kaas
  • Eieren
  • Ijs
  • Yoghurt
  • Zure room
  • Alcohol
  • Koffie
  • Snoep
  • Tabak
  • Zwarte thee
  • Zwarte peper
  • korianderblad, kurkuma en uien
  • kruidnagel of kardemom
  • komijn of gember
  • koriander en kardemom
  • kauwen op ¼ theelepel komijnzaadjes of 1 á 2 kardemomzaadjes
  • nootmuskaatpoeder met kardemom
  • droog gemberpoeder
  • kalmoeswortel of selderijzaadjes
  • gember

kurkuma

Kurkuma in de kijker

Kurkuma of geelwortel is een okergele wortel uit de gemberfamilie. Het poeder geeft je meer eetlust en verbetert de vertering.

Kurkuma is bitter en scherp van smaak. Het verwarmt, vermindert afvalstoffen, overtollig vet en oedeem. Dit kruid staat bekend als een sterke antioxidant. Het zuivert het bloed en verzorgt de lever. Geelwortel is een natuurlijke ontstekingsremmer. Goed tegen acne en puistjes, voor een stralende huid. Kurkuma beschermt de hersenen en de lever tegen schadelijke gevolgen van alcohol.

Je vindt het ook gemengd met zwarte peper voor een betere opname.

Dit doen smaken met je gezondheid

Dankzij de smaak van voedingsmiddelen kunnen we echt genieten van eten. Maar wist je dat iedere smaak ook zijn specifieke invloed heeft op je gezondheid?

Smaken en emoties

Volgens Ayurveda ben je wat je verteert. Alle voedingsmiddelen hebben èèn of meer van de zes smaken: zoet, zuur, zout, scherp, bitter en wrang. Een goede gezondheid begint bij de smaak en de vertering van voeding! Al je lichaamscellen zijn afhankelijk van de vertering in je maag, darmen en lever. Een volledige maaltijd bevat de zes maken maar de hoeveelheden variëren naar gelang van je nodig hebt. Weten wat je nodig hebt, is niet altijd evident. Smaken zijn niet alleen eigen aan voeding. Ze worden ook geassocieerd met emoties, ervaringen en mensen: mijn zoetje, my sweet love of anderzijds een verbitterde persoon, een zuurpruim, iemand heeft een scherp kantje, Door te spelen met smaken, kan je niet alleen je voeding beter verteren maar ook emoties (helpen te) verwerken. Hier leg ik je uit wat smaken doen met je gezondheid.

ZOET

Wat doet het? De meeste mensen houden van nature van zoet. Sommige mensen krijgen nooit genoeg van deze smaak. Als je er veel van eet, zal je er ook meer naar verlangen.
- De zoete smaak voedt het meest, hij geeft een verzadigd gevoel.
- Zoet brengt tot rust en kalmeert de zenuwen, het is de smaak die ons al van jongs af aan troost.
- Hij helpt om te herstellen na ziekte of als je te mager bent.
- Zoet verjongt, het werkt als een tonicum.
- Zoet hydrateert en is ook goed bij veel hitte.
- Studentenhaver een mix van rozijnen, noten en amandelen houdt je hersenen in vorm.
- Honing is een natuurlijk zoetmiddel. Als je niet kan slapen, doe wat honing in een kopje warme melk en je zal sneller indommelen.

Waarin vind je het?
- De zoete smaak vind je in koolhydraten zoals brood, pasta en granen maar ook in vlees, melk, eieren en uiteraard in de toegevoegde suiker van snoepgoed, koekjes,...
- Zoete groenten zoals zoete aardappelen, komkommer, wortelen en pompoen.
- Zoet fruit: rijpe bananen, dadels, blauwe druiven, vijgen.
- Zoete kruiden zijn kardemom, kaneel, saffraan, venkel.
- Oliën en vetten
- Typische thee: zoethoutthee (met mate want het kan de bloeddruk verhogen)

ZOUT

Wat doet het? Als je zout eet, produceer je meer speeksel. En het is dankzij speeksel dat je de zes smaken kan proeven. Zout geeft smaak maar kan alles overheersen. Je proeft dan minder de nuances of de echte smaak van het eten. Net als bij zoet is het een kunst om de juiste maat te vinden.
- Een zekere dosis voedt, kalmeert en is ook goed tegen winderigheid.
- Zout hydrateert, het trekt water aan en houdt het vast. Te veel kan echter leiden tot vocht ophouden of oedeem.
- Zout verwarmt. Te veel kan verhitten en je lichaam uitdrogen. Je krijgt er dorst van (denk maar aan de borrelnootjes die je krijgt op cafè).

Waarin vind je het?
- Zout vind je in zeevruchten, vis en zeewier
- In sauzen zoals sojasaus, gezouten vleessaus
- In gezouten noten en chips
- In bijna alle bereide producten zit (veel) zout. Daarom kan je kant- en klare maaltijden en pizza's beter vervangen door verse ingrediënten en hun natuurlijke smaken.
- Naast het gekende keuken- of zeezout is er ook of Himalayazout. Een van de puurste vormen van zout, met minder nadelen. Het zal de bloeddruk niet verhogen. Je kan dit birnunzout ook gebruiken in een neuskannetje om de neus te spoelen en zo slijmen te verwijderen.

ZUUR

Wat doet het? Niet iedereen is even dol op de zure smaak. Zuur zet aan tot actie. Alleen al bij het denken aan citroensap, zet je je schrap.
- Zuur prikkelt de geest, maakt je wakker en alert.
- Zuur verhoogt de eetlust en stimuleert de spijsvertering.
- Citrusvruchten beginnen met de C van vitamine C. Ze beschermen tegen koude en winterkwaaltjes.

Waarin vind je het?
- Uitgesproken zuur fruit: citroen, sinaasappel, pompelmoes, groene druiven, zure bessen.
- Zure groenten: zuurkool, tomaten en groene olijven.
- De zure smaak zit ook in azijn en augurken of uitjes, opgelegd in azijn.
- In gefermenteerde zuivel: yoghurt, karnemelk en zure room.
- Alcohol is heel zuur en slecht voor het zuur-basenevenwicht in je lichaam. Het geeft extra afvalstoffen, zeker als je veel van drinkt. In Ayurveda zijn er wel kruidenwijnen, die de vertering bevorderen. Een gezond aperitief of digestief in een klein glaasje!
- Typische thee: rozenbottelthee met citroen

SCHERP

Wat doet het?
-Scherpe voeding doet je zweten: je begint te blozen, je neus begint te lopen, je krijgt tranen in de ogen, Een reactie van jouw lichaam op de hitte.
- Scherpe of pikante smaken scherpen de spijsvertering aan. Ze lossen lijmen op. Het is de tegenhanger van zoet, die juist slijmen aanmaakt.
- Scherpe voeding en kruiden voorkomen opstapeling van afvalstoffen omdat ze zorgen voor een snellere verbranding.
- Ze reinigen het bloed, verminderen cholesterol en verlagen de bloedsuikerspiegel.
- Goed bij zwaarte maar niet in geval van hitteklachten, zoals bijvoorbeeld bij maagzuur.

Waarin vind je het?
- Scherpe groenten: look, rauwe ui, rauwe spinazie, sjalot, radijs, paprika's
- Kruiden zoals zwarte peper, gember, knoflook en mosterd.
- Maar ook bepaalde Provençaalse kruiden: laurier, marjolein, oregano, tijm.
- Kurkuma is bekend als antioxidant en wordt gemengd met zwarte peper zodat het goed wordt opgenomen.
- Typische thee: heilige basilicum- of tulsi-thee is goed voor de zuurstofopname, voor de luchtwegen en meer weerstand. Bovendien zorgt tulsi-thee voor positieve gedachten. Iemand die in de put zit, krijgt zo al wat meer licht in het donker.

BITTER

Wat doet het?
- Bitter ontgift en reinigt.
- Deze smaak helpt om een overvolle maag te verlichten. Al eeuwenlang gebruiken kruidengenezers maagbitters om een zwaartegevoel in de maag te verminderen.
- Bitterkruiden remmen ontstekingen, die vaak een reactie zijn van het lichaam op afvalstoffen. Ze werden vroeger ook gebruikt om de schade van te veel vlees en alcohol te verminderen. De lever kan al snel oververhit raken door alcohol. Je ziet dat mensen dan opvliegend worden.
- Bitter verkoelt in plaats van te verwarmen. Goed dus als je veel last hebt van hitte.
- Bitter stimuleert het zenuwstelsel, denk maar aan koffie om je wakker te maken en te houden.

Waarin vind je het?
- Bittere groenten zoals groene bladgroenten, witloof en broccoli.
- Typische thee: met bladeren van de neemboom (Azadirachta indica) kan je een reinigende bitterthee te zetten.

WRANG

Wat doet het?
- Wrang geeft een ruw gevoel in de mond en droogt de mond uit.
- Het is een verkoelende smaak die het bloed zuivert en afvalstoffen opruimt.
- Wrange voeding helpt tegen diarree (bindt de stoelgang).
- De wrange smaak is daarom niet aan te raden bij constipatie en andere tekenen van droogte. Haritaki is het beste kruid om constipatie aan te pakken.

Waarin vind je de wrange smaak?
- De wrange smaak vind je in peulvruchten: linzen, bonen, kikkererwten
- Er is nu ook pasta van linzenmeel te koop.
- Groenten: kool, spruiten, rauwe wortels, sla en rauwkost in het algemeen.
- Fruit: groene appelen en granaatappel.

AAN DE SLAG MET SMAKEN!

Om te weten hoe je deze kennis kan toepassen, maak een afspraak: zie contact

kruiden ayurveda